LEIDEN - Consumenten die bij hun zoektocht naar een betrouwbare oogkliniek door de bomen het bos niet meer zien, krijgen een flinke steun in de rug. Voor eind volgend jaar moet elke ooglaserkliniek die lid is van Zelfstandige Klinieken Nederland (ZKN) een keurmerk dragen.

"Zo willen we het kaf van het koren scheiden", zegt secretaris Thijs Udo van de koepel van particuliere klinieken in Nederland.

Het vertrouwen van de bijziende klant die graag van zijn of haar brilletje af wil, proberen de klinieken te winnen via een dubbelslag met de betrokken oogchirurgen. Niet alleen moet het onafhankelijk gecontroleerde ZKN-keurmerk de patient overtuigen, ook het Nederlandse Gezelschap Refractiechirurgie (NGRC) oefent een terugkerende controle uit. "Elk jaar bezoeken wij de refractie-chirurgen om te zien of zij zich aan de richtlijnen van onze beroepsgroep houden", zegt hoogleraar oogheelkunde Gre Luyten aan het Leids Universitair en Medisch Centrum en voorzitter van het ooglasergezelschap NGRC. Over de richtlijnen bestaat onder de circa 120 refractie-chirurgen sinds 2003 overeenstemming. Met die twee sloten op de deur hoeft volgens ZKN niemand meer een ingreep te vrezen.

Het keurmerk voor ooglasercentra is een Europese primeur. Misschien laseren ze in andere landen al langer, een kwaliteitsborg voor de consument bestaat er niet. "Ook vergeleken bij andersoortige priveklinieken loopt de beroepsgroep voor. "Bij plastische chirurgie is men nog lang niet zo ver", zegt ZKN-secretaris Udo.

De tientallen ooglaserklinieken in Nederland willen met het keurmerk af van de pijnlijke media-verhalen over mislukte laserbehandelingen, uitgevoerd door ondeskundige artsen. "Dat blijft maar rondzingen", meent Luyten. "Terwijl die problemen zijn terug te voeren op verouderde lasertechnieken, en vaak gebeurden in klinieken die absoluut niet aan onze richtlijnen voldoen." De huidige stand van de techniek is volgens Luyten, mits toegepast door vakkundige artsen, veilig.

Manager Lucas Hubrecht van Rijnzicht Oogkliniek in Leiden (vier chirurgen, 500 behandelingen per jaar) kan meepraten over de impact van negatieve berichtgeving. "Dan hangt een patient ineens aan de telefoon, en meldt dat hij er toch maar vanaf ziet." Het Rijnzicht schaarde zich graag achter het ZKN-keurmerk. "Patienten moeten weten dat het echt een medische ingreep is, die plaats vindt in een veilige omgeving", aldus Hubrecht.

De markt voor ooglaseren is enorm gegroeid sinds vijf jaar. Lieten rond de eeuwwissel zo"n vijfduizend personen per jaar hun ogen laseren, inmiddels ligt dat boven de 25.000.

In de strijd om die aanzwellende stroom klanten kleden sommige aanbieders de behandeling zo ver uit om met afbraakprijzen te adverteren. Tot slechts 500 euro per oog. Over prijzen laat Luyten zich niet uit, maar "er ligt natuurlijk een kritische grens". "Er zijn zaken waarop je niet kunt bezuinigen. Nazorg, 24 uur beschikbaar, is zeer belangrijk. Als er iets is, moet je ingrijpen. En wanneer je als patient net in het vliegtuig zit vanuit een goedkope kliniek in het buitenland, dan lukt dat niet. Ook de apparatuur moet in orde zijn, de chirurg behoort genoeg tijd aan je besteden, en uit de in-take moet blijken dat een operatie werkelijk geschikt is voor die persoon", somt Luyten op. Toch overtreden sommige klinieken volgens Luyten nog steeds de wet. "Maar de Inspectie Gezondheidszorg vindt het al jaren "te moeilijk" om in te grijpen."